Ранней старости одиночество – затянувшийся холод весны.
Что-то хочется и не можется, – вот покоя бы, тишины…
Ночь приходит – заходит без стука. Заходи! Вдруг вдвоем веселей?
Что ломаешься, старая сука, – не напьешься всё крови моей?..

Валерий ГРИШКОВЕЦ, «Ночь одиночества».
Вы тут: Главная»Рубрики»Литература»Критика»

Ах, милая, любовь сереет!..

24/05/2020 в 13:05 Алесь Новікаў ЛіМб

 

В газете «ЛіМ» №18-15.05.2020г. вышел седьмой эпизод критического шоу «ЛІМБ #7: ДА_МОВЫ». Как всегда, мне интересно сравнить впечатления от текстов и выводы критика Даниила Лысенко, автора проекта. В этот раз под прицелом Иван Каренда. Публикую отзыв в оригинале и своем переводе.

 

Вось якімі фарбамі малюе свае вершаваныя эцюды Іван КАРЭНДА. Ужо ў першым вершы – і «вечар на ложку ночы», і «сады-агароды», і «месяц-ліхтар», а ў канцы – заканамерна зноў «блішчыць сонца». Чытачу нічога асаблівага гэтае паэтапнае апісанне руху ад вечара да раніцы не дае.

 

Прысвячэнне Андрэю Федарэнку адкладаецца ў памяці аднакаранёвай (амаль таўталагічнай) рыфмай «утульна – прытульным». Траціну верша «Падземная Муза» займае рэфрэн, вакол якога такія вербальныя цагліны, як «душэўныя гояцца раны», «спявае творчы настрой» і «абрыдзеў белы свет».

 

Асобная страфа мае назву «Крытыку» і ў сваім звароце падвяргае сумневу легітымнасць крытыкі дзеяслоўных рыфм. У адказ хочацца дадаць: менавіта з-за «роўных слоў», якія «жывуць у міры і згодзе» (а на мову ўнутранай драматургіі верша гэта можна перакласці як «адсутнасць напружанасці»), паэтычныя тэксты многіх беларускіх сучаснікаў выглядаюць як хлеб, які спечаны з пылу стаптаных метафар і вобразаў.

*

Вот цвета, которыми Иван КАРЕНДА рисует свои стихотворные зарисовки. Уже в первом стихотворении – и «вечер на ложе ночи», и «сады-огороды», и «луна-фонарь», а в конце – естественно снова «светит солнце». Это пошаговое описание движения с вечера до утра не дает читателю ничего особенного.

 

Посвящение Андрею Федаренко откладывается в памяти однокоренной (почти тавтологической) рифмой «утульна – прытульным». Треть стихотворения «Подземная муза» занята рефреном, вокруг которого такие вербальные кирпичи, как «заживают душевные раны», «поёт творческое настроение» и «опротивел белый свет».

 

Особая строфа называется «Критику» и в своем обращении подвергает сомнению легитимность критики глагольных рифм. В ответ хочется добавить, что именно из-за «равных слов», «живущих в мире и согласии» (а на языке внутренней драмы стихотворения это можно перевести как «отсутствие напряжения»), поэтические тексты многих белорусских современников выглядят как хлеб из пыли растоптанных метафор и образов.

 

 

Карэнда Іван Арсеньевіч (17.09.1950, в.Крывічы Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці), беларускі паэт, грамадска-культурны дзеяч. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў (1996) і Саюза пісьменнікаў Расіі. Узнагароджаны Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.

 

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У роднай вёсцы скончыў сямігодку, сярэднюю школу – у в. Морына Іўеўскага раёна.

 

З 1967 па 1971 год вучыўся на аддзяленні беларускай мовы і літаратуры філфака Гродзенскага педінстытута. Настаўнічаў у сярэдняй школе вёскі Ракавічы Шчучынскага раёна.

 

У 1971-1972 гадах быў інструктарам, у 1972-1974 – другім сакратаром Шчучынскага раённага камітэта камсамола.

 

Вучыўся на аддзяленні журналістыкі Вышэйшай камсамольскай школы пры ЦК ВЛКСМ у Маскве (1974-1976).

 

Працаваў загадчыкам аддзела ў рэдакцыі газеты “Чырвоная змена” (1974-1976). Затым у партыйных органах: у Маскоўскім райкоме КПБ г. Мінска, у Мінскім гаркоме КПБ, у ЦК КПБ (1977-1991). Пасля – у Дзяржаўным камітэце па друку (1991-1992), намеснікам міністра інфармацыі (1992-1994), намеснікам міністра культуры і друку (1994-1996), у Выканкаме Саюза Беларусі і Расіі (1996-2000, Масква).

 

З 2001 па 2003 гг. Карэнда Іван Арсеньевіч працаваў начальнікам галоўнага ідэалагічнага ўпраўлення Адміністрацыі прэзідэнта Рэспублікі Беларусь

 

З 2003 года – на дыпламатычнай службе, працуе саветнікам Пасольства Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі.

 

(информация и фото с сайта http://ivie-lib.by/pages/karenda-van-arsenevch.html)

 

*

И.Каренда на стихи.ру.

Критик разбил «поэта» в пух и прах. Добавлю, что рифмовки его примитивные. Это видно и по русскоязычным текстам на стихи.ру. Приведу кое-что из «ЛіМ».

 

Начны эцюд

 

Сціхае вечар – гаспадар часовы,

Яго ўладарства вось-вось праміне,

І знікне ён у побыце вясковым,

На ложку ночы стомлена засне.

 

Як вартаўнік, бадзёры, жвавы ветрык

Абходзіць агароды і сады.

А з неба ліхтаром старанна свеціць

Яго памочнік – месяц малады.

Спрасоння жаба ў лужы трумкне-

ўсхліпне,

Астудзіць цемра дзённае цяпло.

Прашэпча штосьці буслянятам ліпа –

Мо як хутчэй узняцца на крыло.

 

Пад спевы пеўняў кнігаўка прачнецца,

Папросіць у азерца гучна «Піць!..»

І новы дзень народзіцца-пачнецца,

На радасць людзям сонцам заблішчыць.

 

Дидактический стишок «Критику»:

 

Крытыку

 

Дзеяслоўная рыфма не ў модзе –

Бэсціш ты і паэта, і верш.

Словы роўныя ў нашым народзе

І жывуць яны ў міры і згодзе –

Ты пра гэта падумай найперш.

 

Показательным для «поэзии» Каренды является последняя рифмовка – абстрактная рефлексия, несмотря на некую конкретику. Особо впечатляет «наша любовь, как небо, сереет».

 

***

 

Нам дзень учарашні наноў не пражыць.

І сонца ўчарашняе нас не сагрэе.

А сёння ўжо дожджык маркотны

імжыць

І наша каханне, як неба, шарэе.

 

Стаім у адчаі на вузкай мяжы.

Здаецца, няма больш ні кропелькі веры,

Што ў гэтай самотнай асенняй імжы

Удасца знайсці нам дарогу наперад.

 

Паміж учарашнім і заўтрашнім днём

Гушчар непраходны – ніводнага шанца.

Дашчэнту выпальваюць сэрцы агнём

Гарачай крыві звар’яцелыя танцы.

 

Нябачнаю знічкай каханне дрыжыць.

Няўжо назаўжды абаіх нас пакіне?

А дожджык маркотны імжыць

і імжыць,

Як быццам чакае, пакуль мы астынем.

 

Одним из «шедевров», несомненно, является веселая рифмовка «Подземная Муза». Каков источник вдохновения, такие и стишки.

 

Падземная Муза

 

Я прызнаўся каханай аднойчы,

Што прыдумваю вершы ў метро,

Калі поезд па рэйках грукоча

І ад шуму трасецца нутро.

 

Я прызнаўся аднойчы каханай,

Што натхненне мне дорыць метро:

Там душэўныя гояцца раны,

Там спявае мой творчы настрой.

 

Я аднойчы каханай прызнаўся,

Што абрыдзеў даўно белы свет,

Што ў падземку ўсур’ёз закахаўся, –

Буду славіць метро як паэт.

 

А каханая, шчырая ў словах,

Хоць і б’юць яны часам, як ток,

Мне спакойна сказала: «Гатова

Падказаць геніяльны радок.

 

Напішы пранікнёна, яскрава –

Каб любы зразумеў чалавек,

Як знайшла пад зямлёй цябе слава:

«Ты, метро, – мая Муза навек!»

 

Понятно, что пиит старается, аккуратно складывает рифмы, но выйти на просторы творчества не может. Мне понравился приговор Лысенко практически всем беларусским рифмоплетам: лепят хлеб из пыли. Причем, редко встречающиеся метафоры бедны и бесцветны, а, иногда, не в меру яркие. Например, у эпигона А.Аврутина (попугаистость поэзии вредит). Тоже относится и к образам.

 

Действительно, читателю – ценителю поэзии, псевдотворчество И.Каренды ничего не дает. Серость и скучность — такое состояние после обращения к рифмовкам Каренды.

 

Александр Новиков (#алесьновікаў)

Оставить комментарий (0)

Поделиться в соц.сетях:

Система Orphus

Нас считают

Рейтинг@Mail.ru

Откуда вы

free counters
©2012-2020 «ЛитКритика.by». Все права защищены. При использовании материалов гиперссылка на сайт обязательна.